ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΚΡΥΟΝΕΡΙΟΥ¶
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΛΕΣΚΟΠΙΟΥ¶
Αθήνα 1996
ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΟΡΓΑΝΩΝ¶
Ανοίγουμε το τροφοδοτικό του φωτοπολλαπλασιαστή (δείκτης ΟΝ) και ρυθμίζουμε την τάση παροχής στα 1200 Volts πατώντας έναν κατάλληλο συνδυασμό από τα παράπλευρα πλήκτρα. Η επιλογή της τάσης παροχής έχει να κάνει με την ενίσχυση που θέλουμε να επιτύχουμε. Αν το σήμα είναι ασθενές, αυξάνουμε την τάση, ώστε οι ενδείξεις που καταγράφονται στο καταγραφικό να είναι ευανάγνωστες.
Η διαδικασία αυτή γίνεται προκειμένου το νέφος ηλεκτρονίων του φωτοπολλαπλασιαστή να αποκτήσει ομοιόμορφη κατανομή και σταθερή πυκνότητα ενέργειας, και πρέπει να προηγείται μισής ώρας τουλάχιστον, προτού ξεκινήσει η λήψη των μετρήσεων. Το κλείσιμο αυτού του οργάνου γίνεται ακολουθώντας την αντίστροφη διαδικασία.
- Ενισχυτής Σήματος: Ανοίγουμε τον ενισχυτή χωρίς να δώσουμε σήμα (διακόπτης READ στη θέση OFF). Φροντίζουμε η βελόνα του ενισχυτή να μην ξεπερνά την οριακή τιμή 1.0, διότι τότε το καταγραφικό δίνει μια ευθεία γραμμή (εκτός κλίμακας).
- Καταγραφικό: Τοποθετούμε χαρτί, τη γραφίδα στη θέση της και ενεργοποιούμε τη συσκευή (διακόπτης κάτω αριστερά στο ΟΝ). Ρυθμίζουμε την ταχύτητα κίνησης του χαρτιού στα 15 /hr.
- Φωτόμετρο: Τροφοδοτούμε με ρεύμα το φωτόμετρο που είναι προσαρτημένο στο προσοφθάλμιο σύστημα.
ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΣΤΕΡΑ¶
- Εντοπίζουμε τον αστέρα στον ερευνητή. Ένας διακόπτης ενεργοποιεί έναν κόκκινο σταυρό στόχευσης για ευκολότερο εντοπισμό.
- Χρησιμοποιούμε τον στροφικό διακόπτη ΣΔ (mirror) για να εκτρέψουμε τη φωτεινή ακτίνα. Αρχικά την κατευθύνουμε προς το προσοφθάλμιο σύστημα.
- Με τον διακόπτη Δ1 ενεργοποιούμε τον φωτεινό στόχο (πλέγμα).
- Με το τηλεχειριστήριο κεντράρουμε τον αστέρα στο μέσο του πλέγματος.
Λειτουργίες Τηλεχειριστηρίου:¶
| Πλήκτρο | Λειτουργία |
|---|---|
| 1, 2 | Ελάττωση — αύξηση της ορθής αναφοράς |
| 3, 4 | Ελάττωση — αύξηση της απόκλισης (μόνο σε γρήγορη κίνηση) |
| 5 | Γρήγορη ταχύτητα |
| 6 | Αργή ταχύτητα |
| 8 | Κλειδί κινδύνου: Διακόπτει κάθε λειτουργία |
| 9 | Εστίαση ειδώλου |
| 10 | Μετακίνηση ανοίγματος θόλου (δεξιά — αριστερά) |
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΛΗΨΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ¶
Αφού κεντράρουμε τον αστέρα, εκτρέπουμε τη φωτεινή ακτίνα από το προσοφθάλμιο στο φωτόμετρο μέσω του διακόπτη ΣΔ.
- Φράγμα: Πρέπει να πιεσθεί προς τα μέσα για να επιτρέψει τη διέλευση φωτός στο φωτόμετρο.
- Φίλτρα: Ένας μεταλλικός σύρτης με οπές λειτουργεί ως φίλτρο.
- Μία οπή: Κίτρινο φίλτρο (ορατό).
- Πίεση προς τα μέσα (ακούγεται "κλικ"): Γαλάζιο φίλτρο.
Μετά τη μέτρηση και από τα δύο φίλτρα, κλείνουμε το φράγμα και επιστρέφουμε στο προσοφθάλμιο για έλεγχο του κεντραρίσματος. Η διαδικασία επαναλαμβάνεται για τη λήψη της καμπύλης φωτός.
ΕΜΒΟΛΙΜΕΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ & ΔΙΑΡΚΕΙΑ¶
- Αστέρας σύγκρισης: Λαμβάνεται στην αρχή και κάθε 6-10 μετρήσεις.
- Φως ουρανού (Sky): Απενεργοποιούμε το πλέγμα (Δ1), μετακινούμε το τηλεσκόπιο (πλήκτρο 2) ώστε ο αστέρας να είναι εκτός πεδίου, παίρνουμε μέτρηση και επαναφέρουμε (πλήκτρο 1).
- Συχνότητα: 1 μέτρηση κάθε 4 λεπτά. Αυτό πρέπει να συμβαδίζει με την ταχύτητα του χαρτιού (15 /hr).
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ¶
- Ρυθμίζουμε και σημειώνουμε το μηδέν (zero level) στο χαρτί.
- Καταγράφουμε ημερομηνία και χρόνο έναρξης σε UT.
- Η πρώτη μέτρηση ξεκινά από "παχιά γραμμή" για ευκολότερη επεξεργασία.
- Σημείο Υ: Λαμβάνουμε την τιμή στο σημείο Υ (βέλτιστο κεντράρισμα) και όχι στο Υ’.
- Τροχοπέδηση: Αν ο αστέρας κινείται γρήγορα, πιέζουμε ταυτόχρονα τα πλήκτρα 3 και 4 για να σταματήσει.
- Καιρικές συνθήκες: Τα νέφη μειώνουν τη λαμπρότητα, αλλά αν φωτίζονται από τη Σελήνη, μπορεί να αυξήσουν τεχνητά την ένταση.
- Μειονέκτημα ΣΔ: Ο διακόπτης ΣΔ έχει "αέρα" στην κίνηση. Για ομοιομορφία, τον φέρνουμε πάντα στην ακρότατη θέση προς το μέρος μας.
- Διεύρυνση Πεδίου (Δ2): Πρέπει να είναι κλειστός κατά την παρατήρηση.
- Διάφραγμα: Χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις πολύ κοντινών αστέρων για να απομονωθεί η επιθυμητή φωτεινή ακτίνα μέσω μιας μικρής οπής.